از وصایای عبدالقادر گیلانی رضی الله عنه
از وصایای عبدالقادر جیلانی :
حضرت امام عبدالقادر گيلانی (561 ـ 470 هجری) ـ قدّسنا الله بِسِرّهِ ـ در كتاب ارزشمند خويش« الغُنية لطالبي طريقِ الحقّ» ميفرمايد:
ورع (پرهيزكاري و پارسايي) كامل نميشود تا زماني كه شخص، ده چيز را بر خويش واجب نداند:
1. نگهداشتن زبان از غيبت و پرهيز از آن زيرا خداوند فرموده است: « وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا [الحجرات/12]» (بعضى از شما بعضى را غيبت نكند).
2. دوري ورزيدن و اجتناب از سوء ظن و بدگماني چرا كه خداوند ميفرمايد:« اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ [الحجرات/11]» (از بسيارى از گمانها بپرهيزيد كه پارهاى از گمانها گناه است) و پيامبر(ص) فرموده است « إيّاكُم والظّن فإنّه أكذبُ الحديثِ» (برحذر باشيد از بدگماني، همانا آن دروغترين سخن است(بيشترين دروغ در آن واقع ميشود).
3. پرهيز كردن از مسخره كردنِ ديگران، زيرا خداوند فرموده است: « لَا يَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ [الحجرات/11] » (قومى قومِ ديگر را ريشخند و مسخره نكند).
4. نگهداشتنِ چشم از نگريستن به آنچه نگاه كردن به آن حرام است، چراكه خداوند فرموده است:« قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ [النور/30]» (به مؤمنان بگو ديده فرو نهند).
5. راستگويي؛ زيرا خداوند فرموده است:« وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ [الأنعام/152]» (چون [به داورى يا شهادت] سخن گوييد، دادگرى كنيد)؛ يعني راست گوييد.
6. اينكه منّت و لطف خداوند را بر گردنِ خويش ببيند تا مغرور نگردد و به خويش مُعْجِب نشود زيرا خداوند ميفرمايد:« بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَاكُمْ لِلْإِيمَانِ [الحجرات/17] » (بلكه [اين] خداست كه با هدايتكردنِ شما به ايمان، بر شما منّت مىگذارد).
7. اينكه مال و ثروت خويش را در راه حقّ ببخشد نه در راه باطل زيرا خداوند ميفرمايد: « وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا [الفرقان/67] » ( و[بندگان خدا] كسانىاند كه چون انفاق كنند نه اسراف و ولخرجى مىكنند و نه تنگ مىگيرند) يعني مال را در راه نافرماني و گناه صرف نميكنند و از آن در راه عبادت و طاعت بخل نميورزند و مانع كار نيك نميشوند.
8. اينكه براي خويشتن بزرگي و علوّ و غرور نخواهد زيرا خداوند فرموده است:« تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا [القصص/12] » ( آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه در زمين خواستار برترى و فساد نيستند).
9. بر نمازهاي پنجگانه با ركوع و سجود و اركان آن مداومت و محافظت كند، كه خداوند فرموده است: « حَافِظُواْ عَلَى الصَّلَوَاتِ والصَّلاَةِ الْوُسْطَى وَقُومُواْ لِلّهِ قَانِتِينَ [البقره/238]» (بر نمازها و نمازِ ميانه مواظبت كنيد و خاضعانه براى خدا به پا خيزيد).
10. بر سنّت و جماعت استقامت داشته باشد چرا كه خداوند فرموده است: « وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ [الأنعام/153] » : ( و [بدانيد] اين است راهِ راستِ من پس از آن پيروى كنيد و از راهها[ى ديگر] كه شما را از راهِ وى پراكنده مىسازد، پيروى مكنيد، اينهاست كه [خدا] شما را به آن سفارش كرده است، باشد كه به تقوا گراييد).
منبع: الغُنية لطالبي طريقِ الحقّ؛ الشّيخ عبدالقادر بن ابي صالح الجيلاني؛ وضع حواشيه: ابوعبدالرّحمن صلاح بن محمّد بن عويضه، الجزء الأوّل، ص. 256 ، الطبعة الثانيّه، دارالكتب العلميّه، بيروت 1424.
(( برگرفته از سایت مدرسه ديني محمديه هلر))