خشنودی خداوند ودود از جشن مبارک مولود (5)
(( فتوای شیخ محمد الخزرجی ؛ وزير سابق أوقاف و امور اسلامی در دولت امارات متحده عربی و مفتی امارات ))
علامه فقیه شیخ محمد الخزرجی در گوشه ای از فتوای خود چنین می گوید: علماء اجماع نموده اند بر جواز خواندن مولودی شریف پیامبر صلی الله علیه وسلم در ماه ربیع الاول برای یادآوری و احیای خاطره آن و همچنین خواندن سیرت زندگی او و غذا دادن به فقراء و مساکین و اکرام نمودن اهل علم و سایر مسلمین و تکرار کردن صلوات و سلام برآن حضرت صلی الله علیه وسلم همراه با شوق و ادب و تصور نمودن مقام أعلی و مرتبت والای آن حضرت در نزد خدای تعالی . در نتیجه گردهمایی برای برپایی مولودی مستحب است زیرا که در آن اظهار شادی و سرور است به مناسبت میلاد بزرگترین منجی بشریت و پیامبر رحمت حضرت محمد صلی الله علیه و سلم و نیز صلوات و سلام فرستادن بر او و غذا دادن به مردمان و ... و دیگر اعمال نیکو و پسندیده مانند: ذکر حیات مبارک و اخلاق حسنه ی او و یاد آوری دوره های مختلف زندگی او از کودکی تا وفات.
مراسم مولودی سبب ازدیاد محبت به پیامبر می شود و این ازدیاد محبت، به ایمان افراد می افزاید و در نتیجه موجب انجام اعمال خیر و پسندیده می گردد.
در دل مسلم مقام مصطفی است آبروی ما زنام مصطفی است
خاک یثرب از دو عالم خوشتر است ای خنک شهری که آنجا دلبر است
من چه گویم از تو لایش که چیست خشک چوبی از فراق او گریست
( امام سید محمد عبد الهادی العُجَیل و جشن مولودی )
علامه محقق و داعی إلی الله، امام سید محمد عبد الهادی العجیل می فرماید: ... علمای اسلام یعنی کسانی که اسلام را و احکام آنرا شناخته اند، ممکن نیست که مسلمانانی را که در مراسم یاد بود میلاد خاتم پیامبران و بهترین بندگان در زمین و آسمان جمع شده اند و بر پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم صلوات و سلام می فرستند، از این عمل بازدارند و این کار آنها را إنکار کنند.
این مسلمانان کسانی هستند که معنی و مفهوم قول خداوند تبارک و تعالی را می دانند و می فهمند ( إنَ اللهَ وَ مَلئکَتَهُ یُصَلُونَ عَلَی النَبیٍ یاَ یُهاَ الَذینَ ءامَنوا صَلُوا عَلَیهِ وَ سَلَموُا تسلیماً).
( سوره احزاب آیه 56). علمای اسلام یعنی کسانی که خداوند و شریعت او را شناخته اند امکان ندارد که قدمها و قلمها و فهمشان تا این درجه از جهالت و لجاجت و سستی ، لغزش و اشتباه کند. زیرا که عالم به شریعت خدای تعالی ، در هر قولی که از خداوند و درباره شریعت او می گوید با تأنی و تأمل پیش می رود و عجله نمی کند و به شدت می ترسد از اینکه در آتش جهنم بیفتد. خداوند جل جلاله می فرماید:
Ø وَ لا تَقُولُوا لٍِمَا تَصِفُ أَلسِنَتُکُمُ الکَذٍِبَ هذَا حَلَالٌ وَ هذَا حَرامٌ لِتَفتَرُوا عَلَی اللهِ الکَذِبَ إٍنَ الذینَ یَفتَروُنَ علَی اللهِ الکَذِبَ لا یُفلِحُونَ: و نگویید چیزی را که بیان می کند ( حکم او را) زبان شما به دروغ، آن حلال است و این حرام است تا افترا کنید بر خدا دروغ را، هر آیینه آنان که افترا می کنند بر خدا دروغ را، رستگار نمی شوند×( سوره نحل آیه 116).
من از طالبان دین ، آن کسانی که در علوم اسلامی تبحر و دانش و اطلاعی ندارند، درخواست می کنم که بابت جانشان و دینشان و امتشان از خداوند بترسند و فتوا دادن را رها کنند تا آنانکه اهل فتوا و مرد این کار هستند آن را انجام دهند و از آنان می خواهم که دینمان را و عقایدمان را با جهالت خود خراب نکنند و این بلایی است که ما به آن مبتلا شده ایم و می ترسم که قول خداوند تبارک و تعالی در سوره کهف آیه 103 و 104 بر آنان صدق کند: Ø قُل هَل نُنَبئُکُم بلا خْسَرینَ أَعمَلا *** الَذینَ ضَلَّ سَعیهُمْ فِی الحَیوةِ الدُنیا وَ هُم یَحسَبُونَ أنَهم یُحسِنونَ صُنعاً ***× : بگو آیا خبر دهیم شما را به آنان که زیانکارترین مردمند از روی عمل؟ این جماعت، آنانند که گم شد سعی ایشان در زندگانی دنیا و ایشان گمان می کنند که نیکوکاری می کنند در عمل بعضی از این جاهلان ، آنطور که به من خبر رسیده است می گویند: این مراسم مولودی و اجتماعاتی که مسلمانان در آن گرد هم می آیند و ذکر خدا می کنند و بر رسول الله صلی الله علیه و سلم صلوات می فرستند، از آن دسته بدعت هایی است که پیامبر صلی الله علیه و سلم در این حدیث شریف از آن نهی فرموده است: (( مَن أحدَث فی أمرنا هذا مالیس منه فهورد: هر کس کاری و عملی انجام دهد که مطابق امر ما نیست و دین ما آن را تایید نکند مردود است )) .
از خداوند طلب مغفرت می کنم برای خودم و گناهکاران و جاهلان ، آیا کسی که خداوند را ذکر می کند و بر رسول الله صَلّی الله علیه وسلّم ، در روز میلادش صلوات می فرستد ، در دین اسلام چیز تازه ای آورده است که جزء آن نیست؟!
ای جماعت ! خجالت بکشید ، برای شما عیب است ! این افرادی که خداوند را ذکر می کنند و بر رسول الله صلّی الله علیه وسلّم صلوات می فرستند ، در اسلام چیز تازه ای به وجود نیاورده اند که جزء آن نباشد ، بلکه اینان اجابت نموده اند قول خدای تعالی را که فرموده است : ( فَاذکُرُونی أَذکُرکُم : پس یاد کنید مرا تا یاد کنم شما را )( سوره بقره آیه 152) و نیز این فرمایش الهی که ( إِنَّ اللهَ وَ مَلئکتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَبِیِّ یأیُهَا الّذینَ أمَنُوا صَلّوا عَلَیهِ وَسَلّموا تَسلیماً : هر آیینه خدا و فرشتگان او درود می فرستند بر پیغامبر .ای مسلمانان ! درود فرستید بر وی و چنانچه بايد سلام بگوييد)( ـ سوره احزاب آیه 56 ) من شخصا اگر این کلام را از مدعیان علم و کسانی که لباس اهل علم را به تن کرده ام ، بشنوم آنها را در ردیف چهارپایان به حساب می آورم ... در این زمان ، تخریب اسلام به نام اسلام صورت می گیرد.
به خدا پناه می برم از زمانی که جاهلان در صدر می نشینند و عالمان گوشه گیری و انزواء اختیار می کنند. و در پایان گفتارم به کسانی که اسلام را با نام اسلام نابود می کنند و با مراسم و اجتماعاتی که براساس محبت خدا و رسولش و تلاوت کتابش و صلوات و سلام بر خاتم پیامبرانش صلّی الله علیه وسلم تشکیل می شود ؛ به مبارزه می پردازند می گویم که : هر گاه اراده کردید که امر به معروف و نهی از منکر انجام دهید ، بروید به لانه های شراب و خانه های تبهکاری و فلاکتگاه ها و مجالس پر از فساد ، و در آن مکانها امر به معروف و نهی از منکر انجام دهید و با آن فسادی که همه جا را فراگرفته است ، مبارزه کنید و بندگان مسلمان خدا را رها کنید تا پروردگارشان را ذکر کنند و مراسم مولودی برگزار کنند و بر حبیب خود و شفیع خود و ناجی خود صلوات بفرستند آن کسی که رحمت برای جهانیان است و امام ذاکرین و عابدین است و کسی که خداوند او را فرستاد تا نوری باشد برای همه مخلوقات .....
خدایا درود شه انبیاء بوجهی که شاید نه مقدور ماست
تو از لطف خود جانب وی فرست درود وسلامی که وی را سزاست
(( القول المحکم فی جواز الاحتفال بمولد النبیّ الأعظم ))
شیخ سلیم علوان در القول المحکم می گوید : ..... همانا پیامبر اسلام صلّی الله علیه وسلّم ، به مجتهدین امتش اجازه داده است که در دین او ، آنچه که نیکو وپسندیده است و هیچ منافاتی با قواعد آن ندارد ، ایجاد کنند . همانگونه که عبدالله بن مسعود رضی الله عنه گفت :(( و ما رآه المسلمون حسناً ، فهو عندالله حسن )) و از جمله ی آنها افزودن اذان دوم در روز جمعه است که توسط حضرت عثمان رضی الله تعالی عنه صورت گرفت (( صحیح بخاری ، کتاب الجمعة )) تقسیم بدعت به حسنه و غیر حسنه ، از حدیث بخاری و مسلم استنباط می شود ((رسول الله صلی علیه وسلم فرمود: من أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه ، فهو ردّ )) بسیار واضح است که رسول الله با فرمودن ( ما لیس منه ) به ما می فهماند که عمل نو پیدا در دین ، آنگاه مردود است که خلاف شریعت باشد و هرگاه موافق با قواعد شرعی باشد، مردود نیست .
امام نووی رحمه الله در شرح مسلم جلد 3 صفحه 423 در شرح حدیث شریف (( و کل بدعة ضلالة )) می گوید: منظور در اینجا ، عامی است که مخصوص شده است و مراد از آن بیشتر بدعت ها می باشد .
سپس می گوید: و مانعی ندارد از اینکه این حدیث عام ، تخصیص یافته باشد. اگرچه با کلمه (کلّ) تاکید شده باشد، بازهم مخصوص شده است؛ مانند فرموده خداوند در سوره احقاف آیه ي 25( تدَمِّرُ کُلَّ شی ءٍ : برهم زند ( نابود می کند) همه چیز را )اﻫ . پس آیا بادها ؛ از بين بردند و نابود كردند آسمان ها و زمين را ؟( رجوع كنيد به شرح الجلال شمس الدين المحلي علي جمع الجوامع تاج الدين السبكي جلد دوم صفحه ي 24) پس چه می گویند این افراد سردرگم و وسوسه گر در مورد عملکرد حضرت عبدالله بن عمر رضی الله عنهما که در تشهّد « وحده لا شریک له » را اضافه نمود و گفت : من آنرا اضافه نمودم .(به روایت امام ابوداود). اگر این افرادی که کارشان ایجاد تفرقه و تشویش است بگویند: که هر عملی که پیامبر صلّی الّله علیه وسلم آنرا انجام نداده ، بدعت سیّئه و گمراهی است ،
در جواب به آنها گفته می شود : آن تعداد از صحابه که پیامبر صلّی اللّه علیه وسلّم وحی را به آنها املاء می کرد و آنها می نوشتند ، باء و تاء و مانند آن دو را بدون نقطه می نوشتند و حضرت عثمان رضی اللّه عنه نیز آنگاه که مصحف های پنجگانه یا ششگانه را نوشت ، هیچکدام از آنها نقطه دار نبودند و اولین کسی که مصحف ها را نقطه گذاری نمود ، مردی از تابعین و اهل علم و فضل و تقوی بود به نام ( یحیی بن یعمر )( به نقل از کتاب (المصاحف) تالیف : ابن أبی داود سجستانی صفحه 141 ) پس از انجام این عمل توسط او ، هیچیک از علماء ، او را انکار نکردند و نهی ننمودند با اینکه پیامبر صلّی اللّه علیه وسلّم به نقطه گذاری مصحف ها، امر نکرده بود. آیا باید گفته شود که این عمل یک بدعت سیّئه و زشت و گمراهی است زیرا که پیامبر آن را انجام نداده است و به آن امرنکرده است؟!
اگر اینطور است که شما می گوئید پس این مصحف های نقطه گذاری شده را ترک کنید و آنرا به صورت بی نقطه درآورید همانطوری که در زمان حضرت عثمان رضی اللّه عنه بود!
عمل مولودی شریف نیز یکی از بدعتهای مستحب است که شامل چیزی که مخالف کتاب و سنت باشد ، نیست در آن فقط إظهار شادی به تولد سیّد العالمین صلّی اللّه علیه وسلم به طریق مشروع آن است ....
انَّ بیتا انت ساکنه غیر محتاج الی السراج
وجهک المامول حجتنا یوم یاتی النّاس بالحجج
« درباره یاد بود روز تولد پیامبر صلّی اللّه علیه وسلّم : به قلم سید درویش »
.... علّامه بدرالدّین أبومحمّد محمود بن احمد عینی در کتاب ( عمدة القاری فی شرح صحیح البخاری ) می گوید: بدعت در لغت هر چیزی است که بر غیر مثال و نمونه قبلی ایجاد شود و شرعاً : یعنی ایجاد و احداث عملی که در عهد رسول الله صلی الله علیه وسلم أصلی نداشته
است و انجام نشده است و آن دو قسم است : بدعت حسنه و بدعت ضلالت و گمراهی .
بدعت حسنه عبارت است از آنچه که مسلمانان آنرا نیکو و پسندیده بدانند و با کتاب و سنت و إجماع مخالفتی نداشته باشد . . . زنده نگه داشتن روز تولد پیامبر صلّی الله علیه وسلّم بدعت حسنه است و بسیاری از ابواب خیر و نیکی که در اسلام دارای اصل و ریشه هستند ، آنرا شامل می شوند در حدیث صحیح به روایت امام مسلم رحمه الله آمده است:« لا یقعد قوم یذکرونا الله تعالی إلّّا حفتهم الملائکة و غشیتهم الرحمة و نزلت علیهم السکینة و ذکرهم الله فیمن عنده:
هر گاه که گروهی دورهم می نشینند و ذکر خدای تعالی را می گویند ، ملائکه آن گروه را احاطه می کنند و رحمت الهی آنها را می پوشاند و آرامش و سکینه بر آنها نازل می شود و خداوند آنها را در نزد ملائکه یاد می کند » .
و نیز فرمود آن حضرت صلّی الله علیه وسلّم : « أتانی جبریل فأخبرنی أن الله تعالی یباهی بکم الملائکة : جبرئیل نزد من آمد و به من خبر داد که خدای تعالی در نزد ملائکه به شما مباهات می کند » .
( به روایت امام مسلم و امام أحمد بن حنبل ) ابن حجر می گوید : در این حدیث دلیلی واضح و آشکار است در فضیلت جمع شدن برای کارهای خیر و دورهم نشستن برای آن ، و کسانی که برای کار خیری گرد هم آیند ، آنان نیز از جمله کسانی هستند که خداوند پیش ملائکه به آنها مباهات می کند و بدعت مولودی نیز اگر چه انجام آن توسط سلف صالح نقل نشده است لکن به انجام آن تشویق شده و مستحب است زیرا که قواعد استحباب و أدله ی عمومی آن با انجام مراسم مولودی ، موافقت و مناسبت دارد.
هیچ شکی نیست که وسایل و ابزارهای تربیتی جدید در مدارس و مؤسسات غیر دینی در کشورهای اسلامی جنبه روحی و روانی را در پیوند دادن دلهای کودکان و دختران و پسران مسلمان به سیره رسول خدا صلی الله علیه و سلم ، نادیده انگاشته و از آن غفلت ورزیده اند و لزوم محبت به آن حضرت علیه الصلاة و السلام فراموش شده است ، محبتی که بر پایه علاقه و اشتیاقی شدید به شناخت حق رسول اکرم صلی الله علیه و سلم بر مسلمین ، استوار است و بدین جهت در این مرحله از زندگی کودکان و نوجوانان که مرحله متمرکز شدن عواطف و احساسات آنها و زمان ریشه دواندن آن است، وقتی که صحبت از رسول خدا صلی الله علیه و سلم می شود گویی آنها از شخصیتی تاریخی حرف می زنند، به آهستگی نام آن شخصیت را می آورند و زیر لب بر او صلوات می فرستند ، بدون داشتن پیوند و ارتباط عاطفی صحیح.
از اینرو بسیاری از اهل علم، تقویت این عاطفه را در چنین حالتی به وسیله مجلس مولودی، مناسب می دانند عملی که دارای وجاهت و احترام دینی می باشد، با این کار کودکان و نوجوانان و جوانان مسلمان، بخشی از آن مواردی را که مؤسسات تربیتی نتوانستند انجام دهند به دست می آورند و جبران مافات می کنند و این موارد عبارتند از : بیان نمودن رحمت و نور و هدایت و نعمت رستگاری و نجات در آخرت که همه اینها را خداوند عز و جل با فرستادن خاتم پیامبران به امت محمدی ارزانی داشته است.
اری کلّ مدح فی النبیّ مقصّرا وان بالغ المثنی علیه واکثرا
اذ الله اثنی بالّذی هو اهله علیه فما مقدار ما تمدح الوری